ฟันและเหงือกของสัตว์เลี้ยง เรื่องที่เจ้าของส่วนใหญ่มองข้ามมากกว่าที่คิด

ลองถามคนรอบตัวว่ากลิ่นปากหมาแมวเป็นเรื่องปกติไหม คำตอบส่วนใหญ่มักเป็น "ก็มันเป็นหมาเป็นแมว กลิ่นปากแรงเป็นเรื่องธรรมดา" นี่คือความเข้าใจผิดที่ฝังลึกและอันตรายกว่าที่คิด เพราะกลิ่นปากที่แรงผิดปกติแทบทุกครั้งบอกว่ามีบางอย่างผิดปกติอยู่ในช่องปาก ไม่ใช่ธรรมชาติของสัตว์เลี้ยง

ปัญหาคือช่องปากเป็นจุดที่เจ้าของมองข้ามง่ายที่สุด เพราะสัตว์เลี้ยงยังกินได้ตามปกติแม้ฟันจะมีปัญหาไปมากแล้วก็ตาม

โรคช่องปากในสัตว์เลี้ยงไม่ได้เกิดขึ้นข้ามคืน แต่ค่อย ๆ ลุกลามเป็นขั้นเป็นตอนซึ่งเจ้าของแทบไม่เห็นเลยจนกว่าจะรุนแรง

ขั้นที่ 1: คราบพลัค

แผ่นฟิล์มบาง ๆ ของแบคทีเรียที่เกาะฟันหลังกินอาหารทุกมื้อ ยังไม่แข็งตัวและกำจัดออกได้ง่ายด้วยการแปรงฟัน

ขั้นที่ 2: หินปูน

เมื่อคราบพลัคสะสมนานเข้าจะแข็งตัวเป็นหินปูนสีเหลืองถึงน้ำตาลเกาะแน่นกับผิวฟัน ขั้นนี้แปรงออกเองไม่ได้แล้ว ต้องอาศัยการขูดโดยสัตวแพทย์เท่านั้น

ขั้นที่ 3: เหงือกอักเสบ

หินปูนที่สะสมทำให้เหงือกแดง บวม และมีเลือดออกง่ายเมื่อสัมผัส ขั้นนี้ยังย้อนกลับได้ถ้าได้รับการรักษาและดูแลต่อเนื่อง

ขั้นที่ 4: โรคปริทันต์

เมื่อการอักเสบลุกลามลึกลงไปทำลายเนื้อเยื่อและกระดูกที่รองรับฟัน ฟันจะเริ่มโยกและอาจหลุดในที่สุด บางรายมีหนองสะสมเป็นฝีที่โคนฟัน ขั้นนี้ความเสียหายไม่สามารถย้อนกลับได้แล้ว ทำได้เพียงควบคุมไม่ให้ลุกลามต่อ

สิ่งที่สัตวแพทย์ให้ความสำคัญมากกว่ากลิ่นปากเฉย ๆ คือความเชื่อมโยงกับอวัยวะอื่น เพราะเชื้อแบคทีเรียจากช่องปากที่ติดเชื้อเรื้อรังสามารถหลุดเข้าสู่กระแสเลือดและไปส่งผลต่อหัวใจ ตับ และไตได้ในระยะยาว

• น้ำลายไหลมากขึ้นผิดปกติ
• เคี้ยวข้างเดียว หรือเอียงหัวตอนกินอาหารแข็ง
• คายอาหารออกมาบ่อย ๆ ทั้งที่ดูหิว
• ไม่ยอมกัดของเล่นแข็งที่เคยชอบเหมือนเดิม
• เลือดออกเล็กน้อยตอนแปรงฟันหรือกัดของเล่น
• ใช้อุ้งเท้าตะกุยที่ปากบ่อยผิดปกติ

ช่องปากคืออวัยวะที่สัตว์เลี้ยงใช้ทุกวันตลอดชีวิต แต่กลับเป็นจุดที่เจ้าของตรวจน้อยที่สุดจุดหนึ่ง การแปรงฟันสองสามนาทีต่อวันอาจดูจุกจิกตอนเริ่มฝึก แต่เทียบไม่ได้เลยกับความเจ็บปวดเรื้อรังและค่าใช้จ่ายที่ตามมา เมื่อปล่อยให้ปัญหาลุกลามไปหลายปีโดยไม่มีใครสังเกตเห็น